Promovendus worden? De mogelijkheden op een rij.

Er zijn verschillende wegen om promovendus te worden op de Leidse rechtenfaculteit.

• Een betaalde promotieplaats vinden
• Buitenpromovendus worden
• Voorbereiden op toelating of aanstelling
• Algemene informatie over promoveren

Een aantal wegen kan leiden naar een aanstelling als PhD-fellow (gefinancierd uit de eerste geldstroom) of als promovendus (met financiering uit de tweede- of derdegeldstroom). Er zijn ook wegen die kunnen leiden naar toelating als onbezoldigd buitenpromovendus. En tenslotte zijn er wegen die bewandeld kunnen worden door mensen die zich willen voorbereiden op aanstelling als betaald promovendus of op toelating als buitenpromovendus.

Een betaalde promotieplaats vinden

De meeste vacatures op de Faculteit der Rechtsgeleerdheid voor de functie van PhD-fellow of tweede- of derdegeldstroompromovendus worden (gedurende enkele weken) bekendgemaakt op www.vacatures.leidenuniv.nl. Bij de afdelingen kunt u eventueel al in een iets eerder stadium informeren of er vacatures op stapel staan.

Ook is het soms mogelijk om samen met een hoogleraar of universitair(hoofd)docent een onderzoeksvoorstel te formuleren en dat vervolgens in te dienen bij NWO, KNAW of ERC, of bij een andere subsidie- of opdrachtgever. Bij NWO bieden vooral de Vrije competitie en het Mozaïek-programma mogelijkheden daartoe.

Nog een andere weg is om zelf een voorstel min of meer uit te werken, en vervolgens een of meer hoogleraren/docenten te benaderen met de vraag of zij er iets in zien om het voorstel ergens ter financiering in te dienen. Omgekeerd zullen hoogleraren/docenten soms studenten of afgestudeerden benaderen met de vraag of zij belangstelling hebben om mee te werken aan een onderzoeksaanvraag of -project. De laatstgenoemde mogelijkheden kunnen zich  bijvoorbeeld voordoen in het verlengde van een erg goede scriptie, of naar aanleiding van een excellente wetenschappelijke publicatie.

Bovendien kent de faculteit jaarlijks een promotieplaats toe aan een uitmuntende masterstudent die deelneemt aan het facultaire Talentprogramma (of aan een vergelijkbaar gekwalificeerde kandidaat), en die een interessant onderzoeksvoorstel heeft uitgewerkt. De winnaar van deze PhD position krijgt een aanstelling van vier jaar in de functie van promovendus.

Tenslotte zijn er op de faculteit soms vacatures voor onderzoeks- of onderwijsfuncties (inclusief student-assistentschappen), die een goede opstap kunnen zijn voor een betaalde promotieplaats.

Buitenpromovendus worden

Het is meestal gemakkelijker om buitenpromovendus te worden dan om een aanstelling als PhD-fellow of promovendus te krijgen. Een buitenpromovendus zal echter wel op een andere wijze in zijn of haar levensonderhoud moeten voorzien; de meeste buitenpromovendi doen hun promotieonderzoek daarom naast een betaalde baan. Werkgevers zijn soms bereid enige medewerking te verlenen, hetzij met extra dagen of maanden betaald of onbetaald verlof, hetzij met toestemming voor deeltijdwerk, hetzij met een vergoeding voor onderzoekskosten, hetzij met een takenpakket dat het mogelijk maakt (een deel van) het promotieonderzoek in werktijd te doen of althans om het onderzoek inhoudelijk te laten profiteren van de werkzaamheden. Daarom, en omdat promotieonderzoek ook inhoudelijk of commercieel interessant kan zijn voor de werkgever, is het goed hierover al in een zeer vroeg stadium te overleggen.

Iemand die buitenpromovendus wil worden kan beginnen met het zoeken en al min of meer uitwerken van een onderzoeksonderwerp. Dit onderwerp kan voortvloeien uit persoonlijke  belangstelling of maatschappelijke betrokkenheid, maar kan ook in het verlengde liggen van huidig of vroeger werk, of van een eerder geschreven scriptie, artikel, boek, preadvies, rapport, pleitnota, enz. In dit verband is het goed om te weten dat een proefschrift geheel of gedeeltelijk kan bestaan uit eerder geschreven publicaties. Als het onderwerp gekozen is, kan men daar vervolgens een of meer mogelijke begeleiders bij zoeken. Zie ook de facultaire pagina Experts en Expertise. Het is echter ook mogelijk om eerst op eigen kracht een of meer artikelen over het onderwerp te publiceren; zo kan men al doende nagaan of het een goede keuze is promotieonderzoek te gaan doen, en bovendien al een eerste publicatie over het onderwerp voorleggen aan mogelijke begeleiders, terwijl die publicatie eventueel ook in het proefschrift opgenomen kan worden.

Een ander denkbaar begin voor een buitenpromovendus is om in overleg te treden met een hoogleraar of universitair (hoofd)docent om samen een onderwerp te kiezen en uit te werken. Men kan dan bijvoorbeeld kiezen voor iemand van wie men eerder onderwijs gehad heeft, of voor iemand die een benadering van het vak heeft waar men zich bij thuisvoelt, of voor iemand die op een bepaald terrein over een grote deskundigheid beschikt. Alvorens zich bereid te verklaren als begeleider op te treden, zal een benaderde hoogleraar of docent meestal eerst een onderzoeksvoorstel en/of een eerste publicatie over het onderwerp willen zien.

Of een potentiële buitenpromovendus nu begint bij zijn of haar werkgever, bij een bepaald onderwerp of bij een mogelijke begeleider, uiteindelijk zal hij of zij zich via een online aanmeldingsformulier moeten aanmelden bij het E.M. Meijers Instituut van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Voorbereiden op toelating of aanstelling

De Leidse rechtenfaculteit hanteert de volgende selectiecriteria:

• diepgaande belangstelling voor de wetenschappelijke bestudering van het recht, de criminologie of de economie 
• affiniteit met het onderzoeksterrein 
• doorzettingsvermogen 
• creativiteit
• bovengemiddelde studieresultaten 
• bovengemiddelde uitdrukkingsvaardigheid
• goede beheersing van tenminste één vreemde taal
• samenwerkingsgerichtheid
• interesse voor het geven van onderwijs (niet van toepassing voor buitenpromovendi).

Algemene informatie over promoveren

Algemene informatie over promoveren op de Leidse Rechtenfaculteit, inclusief het tijdpad voor promovendi.