Blijft de wetgever binnen de grenzen van de EU-wetgeving?

De fiscale beleidsvrijheid van EU-landen is de afgelopen jaren flink ingeperkt. Mr. S.C.W. Douma promoveert 6 oktober 2011 op een model dat het mogelijk maakt om beter in te kunnen schatten of nieuw fiscaal beleid de Europese toetsingscriteria doorstaat.

Op 17 augustus 2011 schreven Angela Merkel en Nicolas Sarkozy een brief aan Herman van Rompuy waarin zij aankondigden een voorstel voor een gehamoniseerde winstbelasting voor te bereiden. Deze winstbelasting zou vóór 2013 moeten zijn ingevoerd. Op 7 september 2011 zei de Belgische minister van Financiën Reynders in De Standaard dat hij graag zou zien dat de Beneluxlanden zich bij dit initiatief aansluiten. Dit zou een revolutionaire ontwikkeling zijn. De fiscale beleidsvrijheid van de Europese lidstaten is in de afgelopen jaren al behoorlijk ingeperkt door het Europese Hof van Justitie. De vraag hoeveel beleidsvrijheid nog over is en hoe nationale wetgevers met deze onzekerheid moeten omgaan staat centraal in het onderzoek van de Leidse afdeling belastingrecht. 

Het promotieonderzoek

Sjoerd Douma beoogt met zijn onderzoek duidelijk te maken hoe moet worden beoordeeld of de wetgever binnen de grenzen van het EU-recht is gebleven. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre de soms forse kritiek op het Europese Hof terecht is. De conclusie is dat deze kritiek niet geheel terecht lijkt.

Douma’s onderzoek heeft geresulteerd in een toetsingsmodel aan de hand waarvan kan worden beoordeeld hoe de tegengestelde uitgangspunten van nationale fiscale soevereiniteit en het Europese vrije verkeer met elkaar moeten worden verzoend. Aangezien onverkorte uitvoering van één van beide beginselen zou leiden tot de non-existentie van het andere beginsel, moet het conflict tussen beide beginselen worden opgelost in een optimaliseringsproces. Waar ligt het punt waar beide beginselen zoveel mogelijk tot hun recht komen?

Douma’s model maakt het mogelijk op meer gefundeerde en gestructureerde wijze kritiek op het Hof te leveren. Bovendien kunnen fiscale beleidsmakers beter inschatten in hoeverre nieuw fiscaal beleid de Europese toets zal kunnen doorstaan.

Stellingen

Promotor en proefschrift

Promotores: Prof.mr. F.A. Engelen en prof.mr. T. Bender.
Overige leden promotiecommissie: prof. dr. A. Cordewener, prof. M.J. Gammie, prof. mr. J.H. Gerards, prof. mr. P.J. Wattel
Oppositiecommissie: de leden van de promotiecommissie, aangevuld met prof. dr. S.C.G. Van den Bogaert, prof. mr. J.L.M. Gribnau, prof. mr. C. van Raad, prof. dr. F. Vanistendael

Proefschrift: Optimization of Tax Sovereignty and Free Movement

Datum en locatie

Dhr. Douma verdedigt zijn proefschrift op donderdag 6 oktober 2011 om 16.15 uur in het Academiegebouw Rapenburg 73, te Leiden