Leven zonder anderen te schaden is moeilijker dan gedacht
Het nare van filosofie is dat je bij conclusies uit kunt komen die je eigen handelen in een ander daglicht stellen. Zo kan het zijn dat wij niet langer de good guys zijn, maar de bad guys. Op 14 april 2011 promoveert dhr. F. van den Berg.
Floris van den Berg promoveert op zijn proefschrift "Harming Others: Universal Subjectivism and the Expanding Moral Circle".
Een analyse van de standaardlevensstijl van de westerse mens brengt schade toe aan dieren, mensen in ontwikkelingslanden, en toekomstige generaties. De theorie universeel subjectivisme leidt tot een ongemakkelijke morele analyse van zowel ons eigen handelen, als de sociale, politieke en economische ordening. Maar er is een keuzemogelijkheid, om tegen de stroom in, moreel te leven. De fundamentele keuze is: wil je deel zijn van het probleem (en anderen schade berokkenen) of deel uitmaken van de oplossing?
Universeel subjectivisme zoekt actief naar blinde vlekken in de moraal. Het is een theorie die gaat over rechtvaardigheid op wereldschaal, over dierenwelzijn (hieruit volgt onder andere een pleidooi tegen de intensieve veehouderij en voor de morele plicht tot vegetarisme) en toekomstige generaties. Met de focus op toekomstige generaties komt de milieuproblematiek prominent in beeld, als de ijsberg waar de Titanic op af koerst. Een levensstijl die anderen geen schade toebrengt blijkt verder weg te staan van de levensstijl van de meeste mensen dan we zouden wensen. Het tragische is echter de vraag of individuele actie voldoende is om te voorkomen dat de overschrijding van de draagkracht van de aarde zal leiden tot instorting van ecosystemen en massale uitsterving van soorten.
Samenvatting en stellingen (EN en NL)
Floris van den Berg
Floris van den Berg doceert (milieu)filosofie aan de Universiteit Utrecht. Hij publiceerde o.a. Filosofie voor een betere wereld (waarvan de Engelse vertaling najaar 2011 bij Prometheus Books in de VS verschijnt) en de ontwikkelingsroman Geleefde Brieven: Prometheus over het Leidse studentenleven.
Contact
F.vandenberg@geo.uu.nl of 06 - 52 13 71 51
Promotor en promotiecommissie
Promotor: Prof.dr. P.B. Cliteur.
Promotiecommissie: prof.dr. Johan Braeckman (Universiteit Gent), prof.dr. Afshin Ellian, prof.dr. Bas Haring en mr.dr. Jan-Peter Loof.
Datum en locatie promotie
Dhr. Van den Berg verdedigt zijn proefschrift op donderdag 14 april 2011 om 15.00 uur in het Academiegebouw Rapenburg 73, te Leiden.
Voorafgaand aan de plechtigheid geeft Floris van den Berg een korte introductie op zijn proefschrift, het zogenaamde lekenpraatje: 14.00-14.30 uur Academiegebouw te Leiden.
Vrij toegankelijk.